Verandermanagement, toetsprogramma en toetsbeleid
27 februari 2014
Agenda:
09.30 Welkom en terugblik dag 2. Rondje voortgang toetsbeleid en introductie op doel en opzet dag.
09.45 Uitgewerkte rubrics.
10.00 Aan de slag met de bouwstenen van verandermanagement
12.30 Lunch in de Hoeve
13.30 Aan de slag met toetsprogramma
15.00 Evaluatie en afsluiting, korte vooruitblik naar de vierde bijeenkomst (28-3).
Doelen van deze 3-de bijeenkomst:
- Inzicht geven in de bouwstenen van een veranderproces
- Hoe bouw je een toetsprogramma op?
Verandermanagement
Warming-up opdracht (Beren op de weg?):
• Schrijf op post-its de bedreigingen die je voorziet om je toetsbeleid succesvol te implementeren
Tips:
a. Klik op management bouwstenen
b. Bekijk wat over managementtools staat beschreven in het blog over het ontwikkeltraject van de teamleiders 'nieuwe stijl'van SVO|PL.
Jullie rol na dit scholingstraject: niet alleen inhoudsdeskundige, maar wellicht ook kritische sparringpartner in het vormgeven van het veranderingsproces van toetsing
1. Visie en strategie
• doelstellingen van het toetsbeleid (missie en visie)
• de manier waarop de school deze doelstellingen tracht te bereiken (strategie, beleid)
• balans tussen de gewenste externe resultaten en de bestaande interne mogelijkheden. Een goede strategie gaat daarom zowel over school-buitenkant (wat willen we bereiken) als over de school-binnenkant (welke structuur, cultuur, mensen en middelen hebben we nodig om de gewenste resultaten te behalen).
Waar gaat het bij strategie om?
• een planmatige uitgewerkte lange termijn visie van op een termijn van 3 tot 5 jaar op basis van missie en visie.
• missie en visie beschrijven een globaal toekomstbeeld: waar willen we staan met toetsing over een aantal jaar?
• een strategie concretiseert dit toekomstbeeld in termen van doelstellingen die in de gewenste situatie bereikt moeten zijn.
• scenario’s of maatregelen beschrijven vervolgens het pad waarmee de gewenste situatie kan worden bereikt.
Centrale vraag:
Hoe wil je school het toetsbeleid verankeren in het denken en handelen van betrokkenen en hoe moet zij zich intern ontwikkelen om dat mogelijk te maken?
2. Organisatie en structuur
• de organisatie- en de processtructuur die wordt ingericht om toetsbeleid te implementeren.
• hoe zijn activiteiten georganiseerd en welke taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden hebben de teamleden binnen onze school?
Waar gaat het bij structuur om?
1. organisatiestructuur:
functiestructuur: alle voorkomende functies binnen de school
personele structuur: beschrijft de personele bezetting van functies op de organisatie-eenheden van school
organieke structuur: het organigram van je school
2. processtructuur
Processen zijn ketens van activiteiten. Deze activiteiten zijn logisch geordend en gericht op het
bereiken van resultaten van je toetsbeleid.
Voorbeeld processtructuur bakkerij: (klik op foto om te vergroten)
3. cultuur
• hoe gaan de mensen binnen onze school met elkaar om, in het specifiek als het om toetsing gaat?
• wat zijn de basiswaarden?
• wat zijn de informele omgangsvormen?
Waar gaat het bij cultuur om?
de gemeenschappelijke waarden en normen van je school n het daaruit voortvloeiende gedrag
Cultuurtypes
• Mensgericht – medewerkers en leerlingen staan centraal
• Resultaatgericht - het eindproduct staat centraal
• Beheersgericht - regels en procedures zijn belangrijk
• Innovatiegericht - ontwikkeling veel nieuwe producten of diensten
4. Mensen
• Management van competenties om het toetsbeleid te kunnen implementeren
• Twee invalshoeken: de ontwikkeling en borging van kennis- en vaardigheden en de persoonlijke (loopbaan)ontwikkeling van de individuele teamleden.
Waar gaat het bij mensen om?
• Mensen als belangrijkste kapitaal van de school
• De competenties van medewerkers: de combinatie van kennis (wat we kennen), vaardigheden (wat we kunnen) en eigenschappen (wat we zijn)
• Domeinspecifieke competenties: vakinhoudelijke expertise
• Voorwaardenscheppende competenties: gedragsbekwaamheden
• Competentiemanagement: permanent investeren in de ontwikkeling van medewerkers
5. Middelen
• gaat over financieel management (geld), informatiemanagement (ICT), facility management (huisvesting, materiaal, secretariaat, beveiliging, catering) en communicatiemanagement.
Waar gaat het bij middelen om?
Hebben we alles in huis om de doelstellingen en resultaten van ons toetsbeleid te bereiken in termen van geld, informatiemanagement (ICT), facility management (huisvesting, materiaal, secretariaat, personeelsmanagement, etcetera?
6. Resultaten
• gaat om de vraag wat het toetsbeleid in concrete resultaten gaat opleveren, waaraan kunnen we zien dat we onze visie en missie realiseren?
• de waardering wordt vastgesteld van belangrijke groepen belanghebbenden (‘stakeholders’), zoals medewerkers, leerlingen, ouders, besturen, maatschappij…..
Waar gaat het bij resultaten om?
• Over concrete producten: wat zijn de observeerbare resultaten van je toetsbeleid?
• Over effecten: welke effecten beogen wij met je toetsbeleid?
Dus: wat leveren de werkzaamheden van de implementatie van je toetsbeleid aan resultaten op? Wie bepaalt het belang van deze resultaten?
Conclusie:
Wat is nodig om als resultaat GROEI en VERANDERING binnen een organisatie te bereiken?
1. Strategie (scenario's & architectuur)
2. Structuur (Processen & organisatie)
3. Cultuur (Leiderschap & basiswaarden)
4. Mensen (Competenties & Vaardigheden)
5. Middelen (ICT, geld, faciliteiten)
6. Resultaten (Producten & Effecten.
- Zonder strategie ontstaat VERWARRING (door ontbreken samenhang en visie)
- Zonder structuur ontstaat CHAOS (geen sturing en beheersing)
- Zonder cultuur ontstaat WEERSTAND (geen binding)
- Zonder juiste mensen ontstaat ONGERUSTHEID (onvoldoende vaardigheden in huis)
- Zonder middelen ontstaat FRUSTRATIE (geen voorzieningen)
- Zonder resultaten ontstaat NUTTELOOSHEID (geen toegevoegde waarde)
Bron: Marcel Nieuwenhuis (2003)
Het uitwerken van bovenstaande bouwstenen is een interactief proces! Ga aan de slag met deze bouwstenen bij het implementeren van het toetsbeleid.
Opdracht: werk uit wat het betekent om je visie op toetsing die je wilt uitdragen terug te zien in je resultaten en welke processen,cultuur, mensen en middelen dit vraagt. Neem je toetsbeleid als basis.
Kijk eerst naar het volgende voorbeeld:
Strategisch plan lectoraat professioneel beoordelen (concept februari 2014)
VISIE EN KERNWAARDEN LECTORAAT
· inbedding politiek, maatschappelijk en wetenschappelijk
· inbedding in strategisch plan en beloften Zuyd Hogeschool
· kernwaarden lectoraat: bewust, bekwaam en bevlogen
· Verwevenheid beoordelen en leren
· ‘voor kennis en kunde over professioneel beoordelen moet je bij Zuyd zijn’
- Streeft het lectoraat de juiste doelen na (het wat)?
- Zet het lectoraat de juiste middelen en competenties in (het waarmee)?
- Zorgt het lectoraat ervoor dat mensen zich ontwikkelen (het hoe)?
- Is duidelijk waar het lectoraat voor is en waarvoor het niet is (aanbrengen van focus)?
STRATEGIE
doelen en werkplan
Doelen:
- kwaliteit van beoordelaars versterken en borgen
- kwaliteit van toetsprogramma’s versterken en borgen
- indicatoren vaststellen van een professionele beoordelingscultuur
Missie:
Professioneel beoordelen verankeren in het werken en leren van hbo-professionals (=hbo-docenten en studenten)
Visie:
De visie om de missie te bereiken is neergelegd in de vijf bouwstenen beschreven in de lectorale rede
STRUCTUUR
organisatie en werkprocessen
- Korte en lange termijn werkplan: zie separaat overzicht
- Lectoraat is gepositioneerd onder directe verantwoordelijkheid van het CvB
- Lector is verantwoordelijk voor de kwaliteit van het onderzoek en de verbinding met onderwijs
CULTUUR
wijze van samenwerken en communicatie
- Kenniskringbijeen komsten: eens in de drie weken Bilateraal overleg kenniskringleden
- Scholing i.s.m. lectoraten Opleiden in de School en Professionalisering van het Onderwijs
- Regulier overleg O&O
- Aansluiting kernwaarden Zuyd: ambitieus, vakkundig, ondernemend, open en inspirerend
- Deelname aan gezamenlijke bijeenkomsten. Essentieel: bewaken van de tijd, tijdig aangeven van verwachte problemen.
- Regulier overleg met lector, kenniskringlid en teamleider
- Communicatie over projecten via nieuwsbrief lectoraat (3x per jaar)
- Bilateraal overleg CvB
- Ruimte voor informele activiteiten
MENSEN
kennis en vaardigheden
- Aansturing kenniskringleden op:
- Kennis in het doen van (praktijk)onderzoek Teamleren Volhardendheid in onderzoeksmatig, gestructureerd en resultaatgericht werken
- Open staan voor feedback Initiatief nemen en zelfstandig werken
Borging expertise door:
- Samenwerking collega- lectoraten
- Uitnodigen gastdocenten Participatie in (inter)nationale netwerken gericht op kwaliteitsborging toetsen en beoordelen (EARLI, VOR, HBO- raad, ICO)
- Aansluiting met toetsprojecten 'Zuyd innoveert'
MIDDELEN
ICT, geld, faciliteiten
- Ondersteuning van 5 kenniskringleden vanuit budget lectoraat, 2 leden worden ondersteund vanuit
eigen faculteit (allen 0,2 fte)
- Secretariële ondersteuning 0,2 fte
- Lectoraatsbudget voor materiële kosten en deelname aan congressen, uitnodigen experts, etc.
- Goede bibliothecaire voorzieningen en Blackboardomgeving als communicatieplatform
RESULTATEN
producten en effecten
Ontwikkeling van onderwijs
- betrouwbare en valide beoordelingsinstrumenten
- handreikingen borging examenkwaliteit
- coherente toetsprogramma’s
Docentprofessionalisering
- aanbod professioneel beoordelen
- aanbod onderzoeksvaardigheden
- scholing binnen innovatieprogramma
Kennisontwikkeling
- (vak)publicaties
- congresbijdragen
- netwerkbijeenkomsten
Beroepspraktijk en maatschappij
- structurele betrokkenheid van werkveld bij beoordelen
Opdracht: nu zelf aan de slag. Lukt het je om een consistent verhaal te komen?
Hoe kom je tot integratie van toetsen en leren en doorbreek je de huidige ontwrichte verhouding?
1. Toetsen zijn startpunt van leren
2. Toetsinformatie helpt bij het vormgeven van onderwijs en leren
3. Onderwijs en toetstijd zijn in evenwicht in een continu leerproces
Sterker nog: toetsen = onderwijs = leren!
Integratie leren, toetsing en zelfgestuurd leren, daar gaat het om.
Het is een voortdurend proces van:
T = taakuitvoering
B = (zelf)beoordeling
P = plannen van de volgende taak (planning)
Denken vanuit een toetsprogramma
Eisen Toetsprogramma:
• Een bewuste samenstelling van toetsvormen, passend bij de doelen, inhoud, opbouw en structuur van het curriculum.
• Inhoud van toetsen in een curriculum is complementair.
• Een goed toetsprogramma zorgt voor een studeerbaar curriculum.
Referentie: Akker, J. van den (2003). Curriculum perspectives: An introduction. In J. van den Akker, W. Kuiper, & U. Hameyer (Eds.), Curriculum landscapes and trends (pp. 1-10). Dordrecht: Kluwer Academic Publishers.
We onderscheiden:
- Verticale toetsprogramma’s: alle toetsen die bijdragen aan een eindterm, bijvoorbeeld ‘Een leerling leert eigen werk, alleen of als deelnemer in een groep, aan derden te presenteren’.
- Horizontale toetsprogramma’s: alle toetsen die bepalend zijn voor de overgang van jaar 1 naar jaar 2.
Jullie toetsprogramma
- Welke toetsvormen gebruiken jullie?
- Wanneer gebruik je welke toets en waarom?
- Verticale en horizontale toetsprogramma’s?
Toetsbeleid
Op de laatste scholingsdag (dag 5) presenteert elke deelnemer een document met het toetsbeleid van zijn of haar school. Dit is een voorbeeld van een format:
Toetsbeleid van (naam school)
1e uitwerking door:
[datum]
Inhoudsopgave
1. Inleiding
1.1 Doel toetsbeleid
1.2 Aanpak
1.2 Aanpak
2. Visie op toetsen
2.1 Inleiding
2.2 Uitgangspunten toetsbeleid
3. Toetsprogramma
3.1 Inleiding
3.2 Toetsvormen
3.3 Programmering van toetsen
4. Toetsorganisatie
4.1 Betrokkenen
4.2 Procedure van toetsconstructie
4.3 Procedure van toetsafname (en
herkansingen)
4.4 Procedure bij beoordeling en
feedback
4.5 Klachten en beroep
5. Kwaliteitsborging
Bijlagen
BegrippenlijstToelichting:
1.1. Doel toetsbeleid:Kwaliteit van toetsen en beoordelen begint bij het opstellen van een toetsbeleid. Het toetsbeleid geeft de visie, de organisatie en de processen weer die de school getroffen heeft om de kwaliteit van toetsen en beoordelen te borgen.
In dit toetsbeleidsplan wordt
achtereenvolgens op strategisch, tactisch en operationeel niveau het
toetsbeleid beschreven.
1.2 Aanpak
De eerste versie van dit toetsbeleidsplan is opgesteld
tijdens scholingsdagen (2/12/2013) door …. [plan van aanpak opnemen voor implementatie].
2.1 Inleiding
[algemeen
over toetsen en beoordelen]
[algemeen
over je eigen school]
2.2 Uitgangspunten toetsbeleid
-
Waarom wordt
getoetst?
Huidige situatie
Gewenste situatie
-
Wanneer wordt
getoetst?
Huidige situatie
Gewenste situatie
-
Wie zijn er
betrokken bij toetsing?
Huidige situatie
Gewenste situatie
-
Wat wordt
getoetst?
Huidige situatie
Gewenste situatie
-
Hoe wordt
getoetst?
Huidige situatie
Gewenste situatie
3. Toetsprogramma
3.1 Inleiding
3.2 Toetsvormen
De school gebruikt de volgende de volgende toetsvormen:
- Schriftelijke toetsen
- Schoolexamens (volgens de richtlijnen uit het PTA)
- Luistertoetsen
- Practica
- Schriftelijke overhoringen
- Mondelinge overhoringen
- Spreekvaardigheid
- Presentaties
- Werkstukken
- Boekverslagen
- Dossier
- Voortgangstoets
- PTA
- CSE
De keuze
van de toetsvorm gebeurt op grond van de volgende overwegingen:
- Inhoud vak
- Soort leerdoelen: kennis, vaardigheden, competenties
- Efficiëntie
- Effectiviteit
- Afwisseling
- Toegankelijkheid
Bij elk
van de genoemde toetsvormen volgt hierna een korte toelichting waarin wordt
ingegaan op kenmerkende eigenschappen (zoals zwaarte) van deze toetsvorm en
wanneer deze toetsvormen ingezet worden. [nog aanvullen]
Voor alle
toetsvormen geldt dat deze leiden tot een individuele beoordeling waarin zowel
proces- als productaspecten een rol kunnen spelen.
3.3 Programmeirng van toetsen
Opbouw en
regels toetsing
4. Toetsorganisatie
4.1 Betrokkenen
De
volgende personen zijn betrokken bij de toetsing:.
Kwaliteitscontrole
valt onder wie? Sectie, examenbureau en afdelingsleiding
4.2 Procedure van toetsconstructie
4.3 Procedure van toetsafname
Voorwaarden voor toetsing:
4.4 Procedure bij beoordeling en feedback
4.4 Procedure bij beoordeling en feedback
4.5 Klachten en beroep
5. Kwaliteitsborging
6. Bijlagen
7. Begrippenlijst







Geen opmerkingen:
Een reactie posten